پیشرفت های بومی ایران باید تبدیل به مدل شود

تهران – ایرنا – استاد دانشگاه شاهد با استناد به پیشرفت های نظامی کشور می گوید: برای طراحی الگو باید فرایند رسیدن به پیشرفت ها را مطالعه و از درون موفقیت های های بومی مدل سایر حوزه ها طراحی شود.

فرزاد جهان بین روز جمعه در گفت وگو با خبرنگار گروه دانشگاه ایرنا اظهار کرد: در برخی عرصه ها در تراز تمدنی ظهور پیدا کرده ایم و در جهت پیشرفت کار خارق العاده ای انجام داده و بنای جدیدی ساخته ایم.
وی با طرح این پرسش که پیشرفت ها چگونه به دست آمده است؟ افزود: اولا بیان این پیشرفت ها اعتماد به نفس ایجاد می کند از طرف دیگر ما با مطالعه این فرآیند به صورت واقعی می توانیم الگو پیشرفت طراحی کرده و سپس این الگو را به حوزه های دیگر هم تعمیم دهیم
عضو هیات علمی دانشگاه شاهد با بیان اینکه الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت باید به دو سوال اساسی پاسخ دهد، گفت: سوال اول این است که کشور به چه سویی باید حرکت کند و به کجا می خواهد برسد و چه شاخص هایی اگر تحقق پیدا کند ما می گوییم پیشرفت و توسعه پیدا کرده است.
وی ادامه داد: سوال دوم این است که چگونه باید به سمت شاخص های تعیین شده حرکت کرد و آن ها را تحقق بخشد. به طور مثال اگر شما مطلوبیت را این امر در نظر بگیرید که جامعه مطلوب جامعه ای است که در آن تولید ناخالص ملی یا داخلی زیاد باشد بر این اساس شما اقتضائاتی دارید از جمله اینکه زن و مرد کار کرده و در افزایش تولید ناخالص ملی مشارکت کنند و هر چیزی که به ازای مالی ارزش پیدا می کند ارزشمند خواهد بود.
وی افزود: اگر در جامعه ای برای شما مسائل رفاهی هم مهم است اما اولویت مهمی دارید به نام خانواده، در حوزه اشتغال بانوان در عین حال که به مسئله اشتغال توجه دارید تلاش می کنید اشتغال بانوان باعث تضعیف پایه های خانواده نشود. چرا که اگر خانواده تضعیف شود ده ها مسئله و مشکل دیگر ایجاد می شود.
جهان بین با بیان اینکه هر شاخصی را که برای پیشرفت در نظر بگیریم باید الزامات خاص خود را داشته باشد، گفت: اگر ما بخواهیم تمدن جدیدی بر مبنای دستورات دینی و ارزش های بومی ایرانی پی بریزیم بالاخره مثل هر نظامی که می خواهد تمدنی را ایجاد کند ما هم باید به این دو مسئله پاسخ دهیم.
استاد دانشگاه شاهد در مورد چگونگی رسیدن به اهدافی که باید در الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت مدنظر قرار بگیرد اظهار کرد، مسئله «چگونگی» موضوع مهمی است که در آن بحث روشی مطرح می شود به این معنا که برای رسیدن به اهداف سه دیدگاه وجود دارد. یک دیدگاه ممکن است معتقد باشد که فقط باید بنشیند و در یک محیط انتزاعی نظریه پردازی صرف کند و سپس آن را برای اجرا به دست مجریان بسپارد. یک دیدگاه هم ممکن است به مطالعه الگوهای رقیب بپردازد و توفیقات تمدنی رقیب را بومی بکند.
وی در خصوص دیدگاه و روش سوم نیز گفت: سومین روش مطالعه پیشرفت های خودمان است، معتقدم در کنار استفاده از دو روش اول و دوم، روش کامل و صحیح هم همین روش است. ما در برخی عرصه ها واقعا در تراز تمدنی ظهور پیدا کرده و کار خارق العاده ای انجام داده ایم و بنای جدیدی ساخته ایم.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: باید دید این پیشرفت ها چگونه به دست آمده است ؟ اولا بیان این پیشرفت ها اعتماد به نفس ایجاد می کند و از طرف دیگر ما با مطالعه این فرآیند به صورت واقعی می توانیم الگوی پیشرفت بدست بیاوریم و به حوزه های دیگر هم تعمیم بدهیم.
وی یادآورشد: مسئله مردم سالاری دینی نیز از این جنس مباحث است، برای تدوین الگوی پایه ای پیشرفت تلاش های زیادی صورت گرفته است اما اگر براساس دیدگاه اسلامی پیشرفت ها تحلیل می شد آن مدل راهگشاتر بود.

** الگوی غرب مطلوب پیشرفت نیست
استاد دانشگاه شاهد با طرح این بحث که نگاه تمدن غرب به انسان تک بعدی است، ادامه داد: تمدن غرب انسان را به لذایذ مادی تنزل می دهد و ابعاد فرامادی انسان را نادیده می گیرد. که در نتیجه آن ما امروز شاهد تخریب محیط زیست، جنگ های بزرگ در عصر این تمدن، ظلم های گسترده در عرصه جهان و گسترش فساد هستیم. بنابراین الگوی پیشرفت غرب نمی تواند مدل مطلوب پیشرفت برای ما باشد.
وی در ادامه بابیان این که هر جامعه ای به اقتضا و فرهنگ خود مدل خاص توسعه خود را باید طراحی کند، گفت: سازمان ملل نیز بر این اساس دهه ۱۹۹۰ را به جای فرهنگ توسعه، دهه توسعه فرهنگی نام گذاری کرد به این معنا که تنها یک مدل خاصی از توسعه وجود داشته باشد و شما موظف باشید فرهنگ خود را مطابق آن مدل کنید بلکه می توانید مدل های مختلف توسعه را داشته باشید و برای این مدل ها فرهنگ های مختلف را هم شکل بدهید.
جهان بین افزود: تمدن غربی در عین دستاوردها، روح غالب آن توحش است و از طرف دیگر خود ما هم دارای معارف عمیقی هستیم که همه این دلایل منجر به این می شود که مدل خاص پیشرفت خودمان را طراحی کنیم.

**تلاشی برای شکل گیری اجماع میان نخبگان
استاد دانشگاه شاهد با اشاره به فراخون رهبری در مورد الگوی ایرانی – اسلامی پیشرفت هم گفت: فراخوانی که رهبری در مورد الگو دادند تلاشی برای شکل گیری اجماع نخبگان در پیرامون این الگو بوده است. این سند باید در معرض گفت و گو قرار گیرد و طیف های مختلف در خصوص آن مباحثه کنند.
جهان بین افزود: همین که این سند مورد بحث نخبگان جامعه قرار گیرد به نظر من خودش یک گام مهم است حتی اگر نقد و رد شود. مهم است چرا که مشخص می شود مورد توجه قرار گرفته است. فضای نقد و گفت و گو باید در دانشگاه، حوزه و حتی بین مردم هم ایجاد شود.
این استاد دانشگاه شاهد در مورد اینکه چرا اسناد بالادستی ما آنگونه که انتظار می رود اجرایی نمی شوند نیز یادآورشد: مهم دراین بحث چگونگی عملی کردن چشم انداز است. یعنی نقشه راه کلان دستیابی به آن است. حال اینکه این الگو چه میزان این اهداف را محقق می کند محل بحث است.
وی افزود: رهبری معظم انقلاب سیاست های کلی را طبق بند الف اصل ۱۱۰ قانون اساسی ابلاغ کردند اما در مجلس و حتی جاهای دیگر این مورد توجه قرار نمی گرفت به طور مثال شما تا به امروز نشنیده اید که دیوان عدالت اداری مصوبه ای از دولت را به استناد اینکه مخالف سیاست های کلی ابلاغی رهبری است ابطال کند.
جهان بین افزود: منظورم این است که هر کسی کار خودش را انجام می دهد و هماهنگی بین اجزای مختلف ساختار وجود ندارد و تا زمانی که این هماهنگی به وجود نیاید اجرای اسناد بالادستی با مخاطرات جدی روبرو خواهد بود.
استاد داشگاه شاهد در مورد دو عنصر کلیدی اسلام و ایران در این الگو هم معتقد است علی رغم ثابت بودن احکام دینی و شباهت الگوی دینداری در ایران با کشور های دیگر مانند عراق اما الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت در کشورمان باید سایر کشورهای اسلامی تفاوت های جدی دارد.
وی گفت: بالاخره خود اقلیم و جغرافیا تاثیر گذار است نمی گویم آن چیزی که الان در ایران است اسلام ایرانی شده است منتها می پذیرم که فرهنگ ایرانی و اقلیم و جغرافیا منجر به تفاوت هایی در امر دینداری می شود بنابراین نخبگان کشور از طراحی الگوی ایرانی – اسلامی پیشرفت سخن می گویند نه مثلا الگوی ایرانی و یا اسلامی پیشرفت، چرا که این دو عنصر در هم تنیده شده اند.

**۹۴۸۷**۱۶۰۱**

انتهای پیام /*

درباره نویسنده

وبگاه فراروي شما، آینه‌ایست براي انعكاس ديدگاه‌ها، دغدغه‌ها و تحليل‌هاي اینجانب. امید که بتواند فرصت مغتنمی را براي طرح مساله، تضارب آراء و بهره برداري از مباحث عالمانه و كارشناسانه فراهم آورد.