برای حل چالش‌ها، مراجعه جدی به نهج‌البلاغه داشته باشیم

فرزاد جهان بین، استادیار دانشگاه شاهد در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری ـ تحلیلی طلیعه، در خصوص کتاب تازه منتشر شده‌اش با عنوان «زمانه ما و نهج البلاغه» که به تحلیل مسائل سیاسی و فرهنگی روز از منظر نهج البلاغه پرداخته است، گفت: جامعه ما همانند دیگر جوامع زنده و پویا که در مسیر رشد و پیشرفت قرار دارد، لاجرم با چالش های بسیاری رو به رو است و این چالش ها به اقتضای شرایط نو و تازه می شود.

وی ادامه داد: لذا لازم است که شناخت دقیق و درستی از این چالش ها داشته باشیم و بتوانیم راهبردهای مناسبی را برای مدیریت این چالش ها و بالفعل ساختن فرصت های بالقوه در چالش ها و از بین بردن تهدیدهای بالقوه طراحی و عملیاتی کنیم.

معاون هماهنگ کننده مرکز پژوهش های علوم انسانی اسلامی صدرا گفت: طبیعتا ثقلین یعنی کتاب خدا و اهل بیت (ع) در این زمینه می توانند بسیار کمک کنند و پایگاه علمی و مطمئنی هستند و در این میان کتاب شریف نهج البلاغه، جایگاه بسیار مهمی دارد. نهج البلاغه و البته مستدرک آن و سایر منابع چون غررالحکم که دربرگیرنده کلمات دیگری از امیرمومنان است دربرگیرنده نگاه کلان امیرالمومنین(ع) و بیانگر دیدگاه ها، طرحها، ذهنیت و مدل تفکر حضرت امیر (ع) است.

به گفته جهان بین، امام (ع) نزدیک به ۵ سال در یکی از پهناورترین ممالک دنیا حکومت کرده اند. طبیعتا چالش های زیادی داشته اند. اینکه چالش ها چه بودند؟ منشا چالش ها چه بوده است؟ چگونه با این چالش ها مواجه شده اند، چگونه مدیریت کردند، برای ما بسیار مهم است.

وی تصریح کرد: لذا به ذهن من آمد که می توان برای چالشهای موجود در جامعه، خصوصا در حوزه سیاسی مراجعه جدی به نهج البلاغه داشته باشیم. مراجعه ای از جنس پرسش محور،  به این معنا سوالاتی که وجود دارد و اغلب این سوالات نوظهور هستند. این ها را به نهج البلاغه عرضه می کنیم و بعد بیانات و مواضع حضرت را تحلیل می کنیم. ممکن است دو بیان به ظاهر با هم متعارض باشند که باید رفع تعارض شود و یا همدیگر را تکمیل کنند. در نهایت باید بتوانیم مدل فکری حضرت را استخراج کنیم.

جهان‌بین بیان کرد: البته روش دیگری هم وجود دارد که روش تطبیقی است که البته ما این روش را قبول نداریم و تلقی ما این است که این در واقع همسان کردن دیدگاه‌های امیرالمؤمنین(ع) است با آن چیزی‌هایی که امروزه در جامعه ما وجود دارد و پذیرفته‌شده است. یک‌ زمانی مشهورات زمانه از دل مارکسیسم برمی‌خاست و الان از دل لیبرال دمکراسی. این نگاه ما را دچار برخورد گزینشی با نهج‌البلاغه می‌کند. بعضی مسائل را ذکر می‌کنیم و بعضی دیگر را چشم‌پوشی می‌کنیم.

دبیر شورای سیاستگذاری کنگره علوم انسانی اسلامی با توجه به این موضوع که چگونه زمان معاصر را با دوران حضرت امیر (ع) می‌توان یکی دانست و به‌گونه‌ای این دو دوره را باهم مقایسه کرد، اظهار کرد: به‌عنوان نمونه، آزادی مسئله‌ای نیست که بازمان تغییر کند، زیرا انسان همان انسان است. وقتی آزادی را از انسان می‌گیریم گویی شکوفایی، نوآوری و خلاقیت را از انسان گرفته‌ایم. یا اگر آزادی در جامعه نباشد خطا در جامعه زیاد می‌شود، زیرا که شما اجازه نمی‌دهید دیدگاه‌های مختلف بیان شود و تنها یک دیدگاه بیان می‌شود و جامعه دچار ریاکاری می‌شود. حال، نوع مواجهه علی (ع) با این مسئله بشری چه بوده است؟ حدود آن را چه می‌دانستند؟ آیا جامعه را رها کرده بودند و یا قائل به مدیریت فرهنگی جامعه بودند؟ با مخالفان چه برخوردهایی داشتند؟

وی تأکید کرد: این کتاب درآمدی است بر این موضوعات مطرح شده و لذا امیدوارم کار با جدیت تمام و با توجه به ضرورت‌ها ادامه یابد.

کتاب «زمانه ما و نهج البلاغه» با عنوان فرعی «برداشت‌هایی از نهج‌البلاغه پیرامون مسائل روز»، شامل بحث پیرامون توافق و ترافق، خودی و غیرخودی، قدرت درون‌زا، نفوذ، فتنه، آزادی بیان، تحزب و … است که توسط انتشارات بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع) و به اهتمام مؤسسۀ علمی ـ فرهنگی سدید منتشر شده است.

Avatar

درباره نویسنده

وبگاه فراروي شما، آینه‌ایست براي انعكاس ديدگاه‌ها، دغدغه‌ها و تحليل‌هاي اینجانب. امید که بتواند فرصت مغتنمی را براي طرح مساله، تضارب آراء و بهره برداري از مباحث عالمانه و كارشناسانه فراهم آورد.