سوالات و پاسخنامه امتحان درس روش تحقیق در علوم سیاسی(ب)

باسمه تعالی

روش تحقیق در علوم سیاسی(۲)

سوال:تحقیق از نظر تحقیق به چند نوع تقسیم می شود. نام برده و یک مورد را به اختیار توضیح دهید.(۲ )

پاسخ:تاریخی، توصیفی، علی یا پس رویدادی، آزمایشی، زمینه یابی، تطبیقی

توضیح یک مورد:

سوال:تحقیق افقی یا موازی در کدام گروه از انواع پژوهش قرار می گیرد.(۵/۰)

پاسخ:تحقیق از نظر شیوه عمل

سوال:تفاوت تحقیق کمی و تحقیق کیفی را در ارتباط با موارد زیر بیان نمایید.(۲)

الف– تمرکز تحقیق

کمی:کمیت(چه قدر) کیفی:کیفیت(ماهیت و معنا)

ب– نمونه

کمی:بزرگ و تصادفی کیفی:کوچک و غیر تصادفی

ج– هدف تحقیق

کمی: تعمیم کیفی: فهم و کشف معنا

د– شیوه تحقیق

کمی: ابزارها خشک هستند کیفی: محقق ابزار اصلی است

سوال:در مقابل گزینه های زیر از کلمه درست یا غلط استفاده کنید:(۵/۱)

الف– تحقیق کیفی، کل نگر است: درست

ب– تحقیق کمی با ذهنیت سرو کار دارد:غلط

ج– تحقیق کمی بر اساس تعامل صورت می گیرد: غلط

د– تحقیق کیفی، منحصر به فرد است: درست

ه– نمونه گیری سهمیه ای جزء نمونه گیری احتمالی است: غلط

و– نمونه گیری احتمالی در روشهای کیفی، کاربرد دارد: غلط

سوال:تفاوت نمونه گیری در دسترس و نمونه گیری بر مبنای قضاوت را توضیح دهید.(۱)

پاسخ: در اولی نمونه گیری بر اساس افراد در دسترس و در دومی بر اساس تجربه شخصی یا دیدگاه غالب موجود صورت می گیرد.

سوال: به ۵ مورد از اصول کلی تنظیم پرسش نامه اشاره نمایید.(۵/۱)

  • سوال های پرسش نامه باید ساده، روشن و دقیق باشند و بدون نیاز به حضور محقق برای مخاطب، قابل فهم باشند.
  • پرهیز ار طرح سوالات هدایت کننده و جهت دار مثال : آیا شما سبک مدیریتی مشارکتی را ترجیح می دهید ؟ یا سبک تفویضی که در آن کارکنان آزادی عمل بیشتری دارند ؟
  • بیان ساده پرسش ها. از پیچیده کردن و طولانی کردن پرسش ها باید خودداری کرد.
  • از سوال های چند وجهی که شامل چند سوال در یک پرسش است خود داری شود.
  • تا حد ممکن از ارائه ی دیدگاه منفی خود داری شود .
  • از تنظیم سوال هایی که پاسخ آن ها در دسترس نیست خود داری شود.
  • سوال های پرسش نامه را به صورت پاسخ بسته بنویسید ( گزینه ای مثل : عالی، خوب، بد) و بهتر است که تعداد سوالات پاسخ باز به حداقل برسد ( نظر شما در مورد این موضوع چیست بنویسید )
  • به خاطر جلوگیری از اشتباه از سوال های گزیده استفاده کنیم (طبقه بندی شده باشد )
  • سوال های مربوط به گذشته را در یک محدوده ی زمانی مشخص مطرح کنیم .
  • برای سوال های حساس، چارچوب مناسبی فراهم سازید به عنوان مثال، گاهی اوقات پرسش هایی مطرح می شوند که ممکن است با عقیده و باورهای پاسخ دهنده مغایر باشد . طرح این گونه سوال ها بدون مقدمه می تواند مخالفت انگیز باشد .
  • سوال های پرسش نامه باید به گونه ای تنظیم شود که یکی از جنبه های هدف یا فرضیه را اندازه گیری کند. باید هر یک از سوال های پرسش نامه یا تعدادی از سوالات به شیوه ای تنظیم شود که به کمک آن ها بتوان اطلاعات لازم را برای پاسخ دادن به سوال ها یا آزمون فرضیه ها جمع کرد.
  • سوال های پرسش نامه با توجه به موضوع پژوهشی و خصوصیات جامعه ای که پرسش نامه عرضه می شود تعیین می شود.
  • سوال: سوال های بسته پاسخ به ۳دسته تقسیم می شوند.آنها را بیان نمایید.(۷۵/۰ )

پاسخ: چند جوابی، مقیاس چند درجه ای، تعیین اولویت

سوال:تفاوت دو نوع مصاحبه انعطاف پذیر و مصاحبه انعطاف پذیر متوسط را بیان نموده و ذکر نمایید که کدام نوع از مصاحبه ها مخصوص روش های کیفی است؟(۵/۱)

پاسخ:انعطاف پذیر: چارچوب و حدود پرسش برای مصاحبه گر مشخص است اما زمان و توالی پرسش به سلیقه مصاحبه گر بستگی دارد ولی در انعطاف پذیر متوسط مصاحبه گر از پرسش های مشخص و با توالی ثابت استفاده می کند اما پرسش ها به صورت باز پاسخند.

انعطاف پذیر

سوال:روایی یا اعتبار و پایایی یا اعتماد را توضیح دهید.(۱)

پاسخ:

روایی: روائی بدین معناست که روش یا ابزار به کار رفته تا چه حدی قادر است خصوصیت مورد نظر را درست اندازه‌گیری کند. به عبارت دیگر روایی عبارتست از درجه و میزان صحت و واقع‌نمائی یک وسیله اندازه‌گیری معتمد.

پایایی:   منظور از پایایی ابزار اندازه گیری نیز اینست که اگر سنجش، تحت شرایط مشابه مجددا تکرار شود، نتایج حاصل تا چه حد، مشابه و قابل اعتماد است؟

سوال:سه مورد از مهمترین اصول جمع آوری اطلاعات را بیان نمایید.(۷۵/۰)

پاسخ:

  • اطلاعات مرتبط با مسأله باید جمع آوری شود.
  • به میزان نیاز اطلاعات جمع آوری کنیم.
  • از منابع معتبر، اطلاعات جمع آوری کنیم.
  • سوال:۴ مورد از مهمترین اصول و فنون یادداشت برداری را بیان نمایید.(۱)

پاسخ:

  • مطالب مفصل و طولانی باید خلاصه شود و از نوشتن مطالب جزئی و فرعی خودداری گردد. قواعد درست نویسی، علامت گذاری و… در هنگام نوشتن رعایت گردد.
  • با خودکار فیش برداری شود، تا در اثر مرور زمان و سایش دست، نوشته ها و مطالب کمرنگ نشده و از بین نرود.
  • برگه های یادداشت باید به گونه ای باشد که اولاً در چهار طرف آن فاصله ها حفظ شده باشد و ثانیاً در صورت لزوم، بتوان نکته های ضروری فراموش شده را در حاشیه آن وارد کرد.
  • در هنگام مطالعه باید مطابق موضوع تحقیق، در کنار هر مطلب مهمی ، علامت گذاشته و سپس در مطالعه مجدد، از آن خلاصه نویسی و یادداشت برداری نماییم.
  • در هر فیش مشخص شود یادداشت از چه نوع است؛ نقل مستقیم، تلخیص یا برداشت شخصی و….
  • از هر برگه(فیش) برای ثبت یک اطلاعات مشخص با موضوع واحد استفاده شود و از ثبت دو یا چند مورد اطلاعات مختلف بر روی یک برگه یادداشت خودداری شود، زیرا در غیر این صورت در مرحله طبقه بندی و ترتیب یادداشت ها با مشکل مواجه خواهید شد.
  • برای تمام یادداشت ها عنوان مناسبی در نظر بگیرید. عنوان انتخابی باید به گونه ای باشد که هم معرف محتوای یادداشت باشد و هم محل کاربرد و استفاده از یادداشت در پژوهش را مشخص نماید.
  • منبع و مأخذ هر یادداشت باید به طور مختصر ثبت شود.
  • سعی شود از یک طرف یادداشت برای نوشتن استفاده شود تا در طبقه بندی مطالب دچار مشکل نشوید. علاو اینکه در غیر این صورت نمی توان بر مطالب یادداشت شده، اشراف کافی داشت.
  • سعی شود به همراه هر یادداشتی که ثبت می شود، دیدگاه های خودتان را نیز یادداشت کنید. به ویژه اگر در همان زمان نکته یا تحلیل و نقد و بررسی ای به ذهنتان رسید بلافاصله در ذیل همان مطالب، یادداشت شود، چون خلاقیت های ذهنی اگر یادداشت نشوند از بین می روند
  • بعد از اتمام جمع آوری و ثبت اطلاعات باید بررسی یادداشت ها انجام بگیرد. این کار فواید زیادی دارد ازجمله اینکه اولاً فیش های ناقص یا مواردی که یادداشت نشده اند تکمیل می شود ثانیاً یادداشت های زاید فیش های تکراری حذف می شود، چون بالا رفتن تعداد فیش ها در تحقیقات اسناد و مدارکی، فرایند تجزیه و تحلیل را مشکل می نماید.

 

موفق باشید- جهان بین

درباره نویسنده

وبگاه فراروي شما، آینه‌ایست براي انعكاس ديدگاه‌ها، دغدغه‌ها و تحليل‌هاي اینجانب. امید که بتواند فرصت مغتنمی را براي طرح مساله، تضارب آراء و بهره برداري از مباحث عالمانه و كارشناسانه فراهم آورد.