مواضع سیاسی علمای شیعه در قبال حکومت از نهضت عدالتخانه تاکودتای رضاخان

بررسی مواضع سیاسی علمای شیعه در قبال حکومت از نهضت عدالتخانه تاکودتای رضاخان  و نشان دادن سیر مواضع علما از افتراق اولیه تا اتحاد ثانویه به جهت اهمیت جایگاه ونقش کلیدی علما و اهمیت تاریخی این مقطع حساس از اهمیت ویژه ای بر خوردار می باشد. درنهضت عدالتخانه به جهت روشن بودن مفهوم استبداد ولزوم تحدید آن ونیز بومی و دیر آشنا بودن مفهوم عدالتخانه علمای شیعه در تقابل با حکومت استبدادی موضعی واحد داشتند. طرح مفهوم مشروطه و مفاهیم مرتبط با آن و ورود این مفاهیم در ادبیات سیاسی مبارزاتی مردم وعلما موجب بروز اختلاف میان علما و تقسیم آنها به سه گروه مشروعه خواه ومشروطه خواه و بی طرف گردید. با فتح تهران و روی کار آمدن حکومت مشروطه دوم به دنبال کشف حقیقت مشروطه خواهی برعلما ونا کار آمدی این حکومت در تحقق اهداف نهضت مجددا مواضع علما در ضدیت با آن به یکدیگر نزدیک شده و به وحدت گروید.

 با توجه به همین دغدغه ها کتاب"تحلیلی بر مواضع سیاسی علمای شیعه از عدالتخانه تا کودتای رضاخان" توسط دکتر فرزاد جهان بین،عضو هیات علمی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) تالیف گردیده است.درفصل اول این کتاب،مواضع سیاسی علمای شیعه در قبال حکومت از غیبت کبری تا عدالتخانه بیان شده و چارچوبی تحلیلی برای فهم مواضع از همکاری تا تضاد ارائه گردیده است.در فصل دوم، مواضع سیاسی علما از نهضت عدالتخانه تا استقرار مجلس مشروطه تبیین شده است و روند حرکت از نگاه خرد به مبارزه در مهاجرت صغری تا نگاه ساختاری و کلان در مهاجرت کبری تبیین شده است.در فصل سوم، مواضع سیاسی ۹ تن از علمای مشروطه خواه و مشروعه خواه در قبال موضوعاتی چون، مشروطه، آزادی، برابری، استبداد، … تبیین شده است. در بررسی نسبت علما با این مفاهیم باید دو نکته را مورد توجه قرار داد؛اول آنکه اختلاف نظر جدی درارتباط با مشروطه ومفاهیم مطرح در ذیل آن میان خود علمایی که از آنها باعنوان کلی مشروطه خواه و مشروعه خواه یاد می شود وجود دارد و نباید به صورت بسیط به این دو مجموعه نگریست و دوم آنکه عوامل موجد اختلاف عواملی مبنایی نبودند واز اینرو قاعدتا درگیری اصلی می باید میان علما و مشروطه خواهان سکولار رخ می داد و عوامل اختلاف زا عمدتا از عوامل محیطی نشات می گرفتند.

در فصل چهارم، مواضع سیاسی علما در قبال حکومت در دوره مشروطه دوم ذیل دو عنوان کلی حکومت و اصول مشروطه و حکومت مشروطه و روحانیت، مورد بحث قرار می گیرد ودر فصل پنجم، دیدگاههای مختلف همچون، اختلاف در فهم دین، اختلاف در نظام سیاسی مطلوب، اختلاف در مشرب اصولی و اختلاف در اصالت وظیفه و ساختار و … که در علل تبیین اختلاف علما مطرح شده اند مورد ارزیابی قرارگرفته و دیدگاه مختار بیان می گردد.در فصل ششم نیز جمع بندی و نتیجه گیری ارائه گردیده است.

کتاب در ۲۰۰۰ نسخه و با مقدمه دکتر موسی فقیه حقانی و در ۲۴۳ صفحه توسط انتشارات موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران به چاپ رسیده است.علاقه مندان جهت تهیه کتاب به فروشگاههای موسسه مراجعه نمایند و یا از طریق لینک زیر نسبت به خرید اینترنتی اقدام نمایند.

فروشگاه اینترنتی موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران

فروشگاه کیهان

موقعیت: تهران / تهران

تلفن: ۰۲۱-۶۶۴۶۹۴۷۵

نشانی: خیابان انقلاب- روبروی دانشگاه تهران- بین کوچه فخر رازی و کوچه دانشگاه- جنب بانک ملت

درباره نویسنده

وبگاه فراروي شما، آینه‌ایست براي انعكاس ديدگاه‌ها، دغدغه‌ها و تحليل‌هاي اینجانب. امید که بتواند فرصت مغتنمی را براي طرح مساله، تضارب آراء و بهره برداري از مباحث عالمانه و كارشناسانه فراهم آورد.