یک پژوهش از ایده تا نگارش

متن پیش رو نمای کلی از یک پژوهش از ایده تا نگارش است که پیرو جلسه پیشین درس روش تحقیق جهت مطالعه دانشجویان تقدیم می گردد.

مراحل انجام پژوهش:

مقطع اول:در ذهن

گام اول: انتخاب موضوع(متناسب با توانمندیها، امکانات، علاقه مندی، ضرورت)

گام دوم:منبع شناسی اولیه و مطالعه مروری و اشراف بیشتر به موضوع

گام سوم:شکافت ابعاد موضوع باحدود جغرافیایی، زمانی، مکانی، محتوایی و یا ترکیبی

گام چهارم :انتخاب مساله مورد نظربا توجه به مطالعات پیشین و مشاوره با صاحب نظران

گام پنجم:تبدیل مساله به سوال پژوهش

مقطع دوم: نوشتن پروپوزال و آوردن آنچه در ذهن است بر روی کاغذ(نقشه راه)

گام اول:بیان مساله.در بیان مساله سیر از کلی به جزئی خواهیم داشت و پس از طرح کلیات موضوع و شکافت ابعادی چند از آن ، به مساله مورد نظر می رسیم و به اصطلاح قدما محل نزاع را تحریر می کنیم.در این مرحله مخاطب می باید بدون نیاز به نویسنده بتواند با مساله و اهمیت آن آشنا شود.

گام دوم:پیشینه پژوهش(شامل کتابها، مقالات و پایان نامه ها اعم از داخل و خارج کشور.در این بخش علاوه بر نمایه های موجود در کتابخانه ها سایتهایی مانند sid و irandoc می تواند موثر باشد.)در این بخش کتابها و مقالات و پایان نامه های مهم را به طور اجمالی شرح داده و خلاء های هرکدام را بر می شمریم.

گام سوم:نوآوری برآمده از دل پیشینه پژوهش(بر اساس دو عنصر اهمیت(چه خلاء هایی وجود دارد که در پیشینه مورد توجه قرار گرفت و تحقیق حاضر کدام خلاء را می خواهد پرکند.این نوآوری می توانددر سوال یا فرضیه یا در روش باشد)  و فوریت(چه ضرورت زمانی و اورژانسی برای انجام این پژوهش وجود دارد)

گام چهارم:سوال اصلی

گام پنجم: سوالات فرعی

گام ششم:فرضیه(قبل از نوشتن فرضیه باید در کاغذ سیاه مشق، متغیرهای دخیل را که پل بین سوال و فرضیه هستند بنویسیم و از آن بین فرضیه اصلی را انتخاب کنیم)

گام هفتم:تعیین اهداف تحقیق(اهداف کلی و اختصاصی(با استفاده از افعالی مانند تعیین کردن، مقایسه کردن و محاسبه کردن ) و کاربردی در صورت وجود)

گام هشتم:راهبرد پژوهش(کمی، کیفی و یا تحلیلی، استقرائی، تطبیقی، تاریخی، ترکیبی و …)که متناسب با سوال و فرضیه و نوع تحقیق تعیین می گردد.

گام نهم:روش پژوهش(متناسب با راهبرد پژوهش شامل پیمایش، مصاحبه، کتابخانه ای، تحلیل محتوا، تحلیل گفتمان، اقدام پژوهی و …)که متناسب با راهبرد پژوهش تعیین می گردد.

گام دهم: ابزار و تکنیک جمع آوری داده ها که متناسب با روش پژوهش تعیین می گردد.

گام یازدهم: سازماندهی پژوهش شامل فصلها(در پایان نامه معمولا فصل اول همان پروپوزال می باشد، فصل دوم شامل چارچوب نظری است و فصول بعدی در پاسخ به سوالات فرعی و متناسب با آنها طراحی می شود و فصل پایانی نتیجه گیری است)

گام دوازدهم:فهرست منابع

مقطع سوم:نگارش

اینک که با طراحی پروپوزال تقریبا ۵۰ درصد مسیر طی شده است و شاید هم بیشتر!، سراغ نگارش پژوهش می رویم:

گام اول:شناسایی دقیقتر منابع

گام دوم: طبقه بندی منابع براساس سازمان پژوهش

گام سوم: مراجعه به منابع و فیش برداری بر اساس سوالات و فرضیه ها و به طور جداگانه ناظر به هر فصل پژوهش.دقت شود فیشها دقیق باشد و محقق را در نگارش گزارش اصلی حتی الامکان از مراجعه مجدد  به منبع اصلی بی نیاز نماید.

گام چهارم:تنظیم و مرتب کردن فیشها

گام پنجم:نگارش اولیه متناسب با ساختار مقاله و پایان نامه(ویراست اولیه)

گام پنجم:نگارش ثانویه(ویراست دوم)

گام ششم:بازنگری و نگارش نهایی

گام هفتم:تعیین عنوان که ناظر به مساله بوده و در عین ایجاز و پرهیز از کلمات زائدی مانند درباره، درآمدی بر و … جذاب باشد.

گام هفتم:تدوین چکیده و کلمات کلیدی

و…

 

نمونه پروپوزال

 

درباره نویسنده

وبگاه فراروي شما، آینه‌ایست براي انعكاس ديدگاه‌ها، دغدغه‌ها و تحليل‌هاي اینجانب. امید که بتواند فرصت مغتنمی را براي طرح مساله، تضارب آراء و بهره برداري از مباحث عالمانه و كارشناسانه فراهم آورد.